Bài viết · 24 bài
Đọc sâu hơn vào khoa học
Mỗi bài viết là phần mở rộng của video, nơi làm rõ những bằng chứng, cơ chế và ngữ cảnh chưa được truyền tải hết trên YouTube.
Kháng insulin là gì: Tại sao mỡ bụng khó giảm dù đã ăn ít và tập luyện
Insulin là chìa khoá, tế bào là ổ khoá. Khi ổ khoá bị rỉ sét, tuyến tụy phải bơm nhiều insulin hơn để bù trừ. Insulin cao mãn tính là lý do mỡ bụng không giảm, dù bạn đã cắt calo.
Tại sao LDL bị coi là kẻ xấu, và liệu điều đó có đúng không?
LDL 7,43 mmol/L màu đỏ trên kết quả xét nghiệm. Người thân khuyên dừng keto ngay. Nhưng LDL không phải một thứ duy nhất, và câu chuyện phức tạp hơn một con số.
Khó giảm cân dù đã ăn ít tập nhiều: Cơ thể bạn đang bị "khóa" bởi Insulin
Bạn nỗ lực cắt giảm calo và tập gym đều đặn nhưng cân nặng vẫn dậm chân tại chỗ? Lỗi không phải do bạn thiếu ý chí. Khi nồng độ Insulin tăng cao liên tục, cơ thể bị khóa chặt ở chế độ tích lũy mỡ, biến việc giảm cân thành một cuộc chiến mệt mỏi và dễ bỏ cuộc.
Đường huyết sau tô phở buổi sáng: Tại sao cơm, bún, phở lại khiến bạn lờ đờ?
Tô phở buổi sáng có thể đẩy đường huyết tăng 3-4 mmol/L rồi lao dốc trong 2 giờ. Cơn lảo đảo sau bữa ăn, thèm ngọt buổi chiều và khó giảm cân đều bắt đầu từ vòng lặp trồi sụt này.
Sức khỏe chuyển hóa là gì và tại sao người gầy cũng có thể bị bệnh?
Người gầy, không có bệnh rõ ràng, xét nghiệm bác sĩ đọc bình thường nhưng HOMA-IR là 4,2. Sức khoẻ chuyển hoá không đọc được từ cân nặng hay ngoại hình.
Chế độ ăn loại trừ (Elimination Diet): Phương pháp khoa học tìm chính xác "thủ phạm" gây chướng bụng
Chướng bụng, ợ hơi sau ăn thường đến từ một vài thực phẩm cụ thể, kể cả món tưởng lành mạnh. Chế độ ăn loại trừ là phương pháp khoa học giúp xác định chính xác thủ phạm, thay vì cắt giảm theo cảm tính.
"Đường huyết tôi bình thường mà...": Điều mà tờ xét nghiệm chưa kể
Đường huyết bình thường là tin tốt, nhưng không phải là toàn bộ câu chuyện. Chiếc máy đo đường chỉ thấy glucose. Insulin, thứ thực sự âm thầm gây hại từ bên trong nhiều năm, hoàn toàn vô hình với nó.
HbA1c là gì và chỉ số bao nhiêu là đáng lo?
HbA1c không phải là 'đường huyết trung bình 3 tháng' như thường được giải thích. Đây là tỷ lệ hemoglobin đã bị glucose gắn vào, và 30 ngày gần nhất đóng góp đến 50% giá trị. Hiểu đúng giúp bạn biết tại sao chỉ số này có thể sai ở người Việt.
HOMA-IR là gì và cách đọc kết quả xét nghiệm
Đường huyết 5,9 mmol/L, bác sĩ nói bình thường. Nhưng HOMA-IR tính ra là 4,2, gấp đôi rưỡi ngưỡng bình thường. Xét nghiệm nào mới nói đủ sự thật?
Đường ăn kiêng có thực sự an toàn? Những gì nghiên cứu nói
Trà sữa không đường. Coca zero. Tất cả đều ngọt mà bảo không có đường. Nhưng mà cái chất tạo ngọt bên trong là gì, cơ thể xử lý nó ra sao, thì nhãn hàng không bao giờ nói thẳng.
Chất béo là gì và tại sao cơ thể cần: giải thích đơn giản
Từ mỡ heo sang dầu thực vật, từ bơ sang margarine. Nhưng màng tế bào, hormone, và 60% não được tạo ra từ chất béo. Câu chuyện về mỡ phức tạp hơn nhiều.
Đếm calo có thực sự hiệu quả? Có, nhưng đây là lý do nó khiến bạn mệt mỏi và dễ bỏ cuộc
Cân bằng calo là thật, không ai tranh cãi được điều đó. Nhưng khi cơ thể nhận ra mình đang ăn ít, nó kích hoạt leptin giảm, ghrelin tăng, và chuyển hoá chậm lại.
Nghiên cứu 7 quốc gia của Ancel Keys: Sai lầm kinh điển định hình lịch sử dinh dưỡng thế giới
Năm 1967, một kết luận từ NEJM định hình dinh dưỡng thế giới suốt 50 năm. Năm 2016, hơn 1.500 trang tài liệu nội bộ vạch trần rằng bài báo đó được tài trợ toàn bộ bởi ngành công nghiệp đường mà không hề khai báo.
ApoB vs LDL: chỉ số nào dự đoán nguy cơ tim mạch chính xác hơn
Mỗi hạt LDL có đúng một ApoB trên bề mặt. Đếm ApoB là đếm số hạt, chính xác hơn đo tổng cholesterol bên trong. Nghiên cứu INTERHEART: ApoB chiếm 49% nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Mỡ máu cao: Triglyceride mới là con số bạn cần chú ý nhất
Bác sĩ nói mỡ máu cao, bạn được dặn ăn ít mỡ. Nhưng chỉ số thực sự phản chiếu tình trạng chuyển hóa của bạn lại là Triglyceride, và nó tăng cao không phải vì ăn mỡ.
Triglyceride cao: Làm gì để giảm và mất bao lâu?
Triglyceride là chỉ số mỡ máu phản ứng nhanh nhất với thay đổi lối sống, có thể giảm rõ rệt trong 2 đến 4 tuần nếu thay đổi đúng chỗ. Vấn đề là hầu hết mọi người đang thay đổi sai chỗ.
Bữa sáng không phải là bữa quan trọng nhất trong ngày: Đó chỉ là quảng cáo
Câu nói quen thuộc bắt nguồn từ chiến dịch quảng cáo của hãng Kellogg đầu thế kỷ 20, không phải từ nghiên cứu y khoa. Bữa sáng nhiều tinh bột tinh chế còn khiến cả người lớn và trẻ em thiếu đạm, thiếu vi chất.
Glycemic load vs glycemic index: tại sao hai thực phẩm cùng lượng đường spike khác nhau
Dưa hấu GI = 72, gạo trắng GI = 72. Nhưng GL của dưa hấu là 7,9 (thấp) còn GL của một chén cơm là 32 (rất cao). Đây là lý do GI một mình không đủ để ra quyết định.
Từ định kiến "bỏ cơm là đổ bệnh" đến góc nhìn khoa học: Tại sao Keto thường bị kỳ thị tại Việt Nam?
"Keto nguy hiểm lắm, mỡ máu tăng chết." Mình nghe câu này nhiều lần. Đây là 4 lời cảnh báo phổ biến nhất về keto và những gì mình thấy khi đọc tài liệu.
Kháng insulin là gì: Tại sao mỡ bụng khó giảm dù đã ăn ít và tập luyện
Insulin là chìa khoá, tế bào là ổ khoá. Khi ổ khoá bị rỉ sét, tuyến tụy phải bơm nhiều insulin hơn để bù trừ. Insulin cao mãn tính là lý do mỡ bụng không giảm, dù bạn đã cắt calo.
Tại sao LDL bị coi là kẻ xấu, và liệu điều đó có đúng không?
LDL 7,43 mmol/L màu đỏ trên kết quả xét nghiệm. Người thân khuyên dừng keto ngay. Nhưng LDL không phải một thứ duy nhất, và câu chuyện phức tạp hơn một con số.
Khó giảm cân dù đã ăn ít tập nhiều: Cơ thể bạn đang bị "khóa" bởi Insulin
Bạn nỗ lực cắt giảm calo và tập gym đều đặn nhưng cân nặng vẫn dậm chân tại chỗ? Lỗi không phải do bạn thiếu ý chí. Khi nồng độ Insulin tăng cao liên tục, cơ thể bị khóa chặt ở chế độ tích lũy mỡ, biến việc giảm cân thành một cuộc chiến mệt mỏi và dễ bỏ cuộc.
Đường huyết sau tô phở buổi sáng: Tại sao cơm, bún, phở lại khiến bạn lờ đờ?
Tô phở buổi sáng có thể đẩy đường huyết tăng 3-4 mmol/L rồi lao dốc trong 2 giờ. Cơn lảo đảo sau bữa ăn, thèm ngọt buổi chiều và khó giảm cân đều bắt đầu từ vòng lặp trồi sụt này.
Sức khỏe chuyển hóa là gì và tại sao người gầy cũng có thể bị bệnh?
Người gầy, không có bệnh rõ ràng, xét nghiệm bác sĩ đọc bình thường nhưng HOMA-IR là 4,2. Sức khoẻ chuyển hoá không đọc được từ cân nặng hay ngoại hình.
Chế độ ăn loại trừ (Elimination Diet): Phương pháp khoa học tìm chính xác "thủ phạm" gây chướng bụng
Chướng bụng, ợ hơi sau ăn thường đến từ một vài thực phẩm cụ thể, kể cả món tưởng lành mạnh. Chế độ ăn loại trừ là phương pháp khoa học giúp xác định chính xác thủ phạm, thay vì cắt giảm theo cảm tính.
"Đường huyết tôi bình thường mà...": Điều mà tờ xét nghiệm chưa kể
Đường huyết bình thường là tin tốt, nhưng không phải là toàn bộ câu chuyện. Chiếc máy đo đường chỉ thấy glucose. Insulin, thứ thực sự âm thầm gây hại từ bên trong nhiều năm, hoàn toàn vô hình với nó.
HbA1c là gì và chỉ số bao nhiêu là đáng lo?
HbA1c không phải là 'đường huyết trung bình 3 tháng' như thường được giải thích. Đây là tỷ lệ hemoglobin đã bị glucose gắn vào, và 30 ngày gần nhất đóng góp đến 50% giá trị. Hiểu đúng giúp bạn biết tại sao chỉ số này có thể sai ở người Việt.
HOMA-IR là gì và cách đọc kết quả xét nghiệm
Đường huyết 5,9 mmol/L, bác sĩ nói bình thường. Nhưng HOMA-IR tính ra là 4,2, gấp đôi rưỡi ngưỡng bình thường. Xét nghiệm nào mới nói đủ sự thật?
Đường ăn kiêng có thực sự an toàn? Những gì nghiên cứu nói
Trà sữa không đường. Coca zero. Tất cả đều ngọt mà bảo không có đường. Nhưng mà cái chất tạo ngọt bên trong là gì, cơ thể xử lý nó ra sao, thì nhãn hàng không bao giờ nói thẳng.
Chất béo là gì và tại sao cơ thể cần: giải thích đơn giản
Từ mỡ heo sang dầu thực vật, từ bơ sang margarine. Nhưng màng tế bào, hormone, và 60% não được tạo ra từ chất béo. Câu chuyện về mỡ phức tạp hơn nhiều.
Đếm calo có thực sự hiệu quả? Có, nhưng đây là lý do nó khiến bạn mệt mỏi và dễ bỏ cuộc
Cân bằng calo là thật, không ai tranh cãi được điều đó. Nhưng khi cơ thể nhận ra mình đang ăn ít, nó kích hoạt leptin giảm, ghrelin tăng, và chuyển hoá chậm lại.
Nghiên cứu 7 quốc gia của Ancel Keys: Sai lầm kinh điển định hình lịch sử dinh dưỡng thế giới
Năm 1967, một kết luận từ NEJM định hình dinh dưỡng thế giới suốt 50 năm. Năm 2016, hơn 1.500 trang tài liệu nội bộ vạch trần rằng bài báo đó được tài trợ toàn bộ bởi ngành công nghiệp đường mà không hề khai báo.
ApoB vs LDL: chỉ số nào dự đoán nguy cơ tim mạch chính xác hơn
Mỗi hạt LDL có đúng một ApoB trên bề mặt. Đếm ApoB là đếm số hạt, chính xác hơn đo tổng cholesterol bên trong. Nghiên cứu INTERHEART: ApoB chiếm 49% nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Mỡ máu cao: Triglyceride mới là con số bạn cần chú ý nhất
Bác sĩ nói mỡ máu cao, bạn được dặn ăn ít mỡ. Nhưng chỉ số thực sự phản chiếu tình trạng chuyển hóa của bạn lại là Triglyceride, và nó tăng cao không phải vì ăn mỡ.
Triglyceride cao: Làm gì để giảm và mất bao lâu?
Triglyceride là chỉ số mỡ máu phản ứng nhanh nhất với thay đổi lối sống, có thể giảm rõ rệt trong 2 đến 4 tuần nếu thay đổi đúng chỗ. Vấn đề là hầu hết mọi người đang thay đổi sai chỗ.
Bữa sáng không phải là bữa quan trọng nhất trong ngày: Đó chỉ là quảng cáo
Câu nói quen thuộc bắt nguồn từ chiến dịch quảng cáo của hãng Kellogg đầu thế kỷ 20, không phải từ nghiên cứu y khoa. Bữa sáng nhiều tinh bột tinh chế còn khiến cả người lớn và trẻ em thiếu đạm, thiếu vi chất.
Glycemic load vs glycemic index: tại sao hai thực phẩm cùng lượng đường spike khác nhau
Dưa hấu GI = 72, gạo trắng GI = 72. Nhưng GL của dưa hấu là 7,9 (thấp) còn GL của một chén cơm là 32 (rất cao). Đây là lý do GI một mình không đủ để ra quyết định.
Từ định kiến "bỏ cơm là đổ bệnh" đến góc nhìn khoa học: Tại sao Keto thường bị kỳ thị tại Việt Nam?
"Keto nguy hiểm lắm, mỡ máu tăng chết." Mình nghe câu này nhiều lần. Đây là 4 lời cảnh báo phổ biến nhất về keto và những gì mình thấy khi đọc tài liệu.
Từ nhận thức đến hành động
Hiểu rõ cơ chế là nền tảng. Bước tiếp theo là chuyển hóa kiến thức thành giải pháp thực tế và chuẩn xác cho riêng cơ thể bạn.
Mời bạn tìm hiểu chương trình 90 Ngày Khôi Phục Hệ Chuyển Hóa để bắt đầu thiết lập lối sống bền vững dựa trên dữ liệu khoa học.
Tìm hiểu chương trình