← Tất cả bài viết
Tim mạch khoẻKhoa học cho người Việt· 5 phút đọc

Triglyceride cao: Làm gì để giảm và mất bao lâu?

Dũng Nguyễn ·

Triglyceride là chỉ số mỡ máu phản ứng nhanh nhất với thay đổi lối sống, có thể giảm rõ rệt trong 2 đến 4 tuần nếu thay đổi đúng chỗ. Vấn đề là hầu hết mọi người đang thay đổi sai chỗ.

Triglyceride cao: Làm gì để giảm và mất bao lâu?

Sau khi biết Triglyceride trong máu tăng cao chủ yếu vì tinh bột và đường chứ không phải vì mỡ, câu hỏi tiếp theo thường là: vậy phải làm gì và cần bao lâu để thấy kết quả? Đây là phần mà hầu hết bài viết bỏ qua hoặc chỉ đưa ra lời khuyên chung chung không có cơ sở cụ thể.

Điểm tích cực của Triglyceride so với nhiều chỉ số mỡ máu khác là nó phản ứng khá nhanh với thay đổi lối sống. Không cần chờ 2 đến 3 tháng mới thấy kết quả như với LDL-C. Nếu bạn thay đổi đúng chỗ, chỉ số Triglyceride có thể giảm rõ rệt trong vòng 2 đến 4 tuần.

Thay đổi có tác động lớn nhất

Cắt giảm tinh bột tinh chế và đường thêm là can thiệp có bằng chứng mạnh nhất. Không phải cắt hoàn toàn, mà là thay thế tinh bột trắng như cơm, bún, bánh mì bằng các nguồn carbohydrate chứa nhiều chất xơ hơn, và loại bỏ đường thêm trong đồ uống và thức ăn chế biến sẵn. Đây là nguyên nhân gốc rễ, thế nên đây là can thiệp có hiệu quả cao nhất.

Cắt giảm rượu bia cũng có tác động rất lớn, thậm chí lớn hơn nhiều người nghĩ. Gan xử lý cồn theo thứ tự ưu tiên: cồn luôn được đốt trước. Trong lúc đó, mọi quá trình khác bao gồm đốt mỡ và xử lý đường đều bị đẩy vào hàng chờ, khiến VLDL-Triglyceride tích tụ trong máu. Ngay cả uống rượu mức "vừa phải" cũng có thể giữ Triglyceride ở mức cao mãn tính.

Omega-3 từ cá biển

EPA và DHA từ dầu cá biển là can thiệp duy nhất có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh để FDA Hoa Kỳ phê duyệt điều trị tăng Triglyceride nặng. Các phân tích tổng hợp cho thấy bổ sung omega-3 liều cao từ 2 đến 4g EPA+DHA mỗi ngày có thể giảm Triglyceride từ 20 đến 30%. Đây là biện pháp hỗ trợ, không phải thay thế cho việc thay đổi chế độ ăn.

Nhưng mà không phải mọi loại omega-3 đều hiệu quả như nhau. ALA từ hạt lanh hay dầu thực vật có hiệu quả rất thấp vì cơ thể chuyển hóa sang EPA và DHA rất kém. Bạn cần omega-3 từ cá biển béo như cá thu, cá hồi, cá mòi, hoặc từ viên dầu cá cô đặc có ghi rõ hàm lượng EPA và DHA.

Tập thể dục: loại nào hiệu quả hơn?

Cả bài tập aerobic lẫn kháng lực đều giúp giảm Triglyceride, nhưng theo cơ chế khác nhau. Aerobic như đi bộ nhanh, chạy, bơi kích hoạt enzyme lipoprotein lipase giúp phân giải Triglyceride trong máu nhanh hơn. Kháng lực như tập tạ, squat, plank xây dựng khối cơ, tăng khả năng hấp thụ glucose của tế bào cơ, giảm nhu cầu Insulin và gián tiếp giảm sản xuất Triglyceride của gan. Kết hợp cả hai cho hiệu quả tốt nhất.

Và cái điều mình thấy nhiều người chưa biết: ngay cả một buổi tập đơn lẻ cũng có thể làm giảm Triglyceride trong 24 đến 48 giờ sau đó. Đó là lý do tại sao tập đều đặn quan trọng hơn tập cường độ cao nhưng không thường xuyên.

Thứ không hiệu quả như bạn nghĩ

Cắt mỡ ra khỏi bữa ăn không giúp giảm Triglyceride, như mình đã giải thích trong bài về mỡ máu cao. Statin, loại thuốc phổ biến nhất để điều trị mỡ máu, chủ yếu tác động lên LDL-C và chỉ giảm Triglyceride ở mức khiêm tốn. Nếu Triglyceride là mục tiêu chính, statin không phải lựa chọn phù hợp nhất.

Nếu Triglyceride của các bạn đang cao và muốn hiểu kháng Insulin đang đóng vai trò như thế nào, đây là bước kiểm tra đầu tiên nên làm.

Kiểm tra tình trạng chuyển hóa của bạn tại đây.

Triglyceride cao: Làm gì để giảm và mất bao lâu? — hình minh hoạ

Câu hỏi thường gặp

Triglyceride cao bao nhiêu thì cần dùng thuốc?

Mình không thể trả lời câu này cho trường hợp cụ thể của bạn vì đó là quyết định của bác sĩ, dựa trên toàn bộ bức tranh sức khỏe chứ không chỉ một con số. Để tham khảo, hướng dẫn lâm sàng quốc tế thường phân loại Triglyceride trên 5,6 mmol/L là mức nghiêm trọng vì nguy cơ viêm tụy cấp, còn dưới 1,7 mmol/L là mục tiêu tối ưu. Nhưng bạn cần gặp bác sĩ để biết ngưỡng nào phù hợp với tình trạng của mình.

Có thể giảm Triglyceride trong bao lâu?

Triglyceride phản ứng nhanh hơn hầu hết các chỉ số mỡ máu khác. Nếu bạn cắt giảm tinh bột tinh chế và rượu bia nghiêm túc, thay đổi rõ rệt có thể thấy được trong vòng 2 đến 4 tuần. Đây là khác biệt lớn so với LDL-C vốn cần 6 đến 12 tuần để phản ánh thay đổi chế độ ăn.

Ăn nhiều dầu ô liu có giảm Triglyceride không?

Dầu ô liu, đặc biệt là extra virgin, có nhiều lợi ích tim mạch nhưng không phải là can thiệp chính để giảm Triglyceride. Chất béo đơn không bão hòa trong dầu ô liu không trực tiếp làm giảm Triglyceride đáng kể. Can thiệp chính vẫn là cắt tinh bột tinh chế, giảm rượu bia và bổ sung omega-3 từ cá biển. Dầu ô liu có thể giúp thay thế carbohydrate trong bữa ăn, và qua đó gián tiếp giúp giảm Triglyceride.

Muốn biết tình trạng chuyển hoá của cơ thể bạn? Thử công cụ kiểm tra miễn phí dưới 3 phút.