Trẻ em có cần quan tâm tới đường huyết không?

Số liệu từ nghiên cứu của tác giả Phan công bố năm 2020 cho thấy 6,1% trẻ em lứa tuổi từ 11 đến 14 tại Việt Nam đã gặp tình trạng rối loạn điều tiết glucose, hay còn gọi là tiền tiểu đường. Bên cạnh đó, tỷ lệ béo phì trẻ em cũng tăng vọt 43 lần trong vòng 32 năm qua. Đây là những hồi chuông cảnh báo thực sự mà chúng ta không thể ngó lơ, nhưng tin vui là bước đi đầu tiên để thay đổi lại vô cùng đơn giản.

Phần lớn phụ huynh vẫn đinh ninh đường huyết là câu chuyện của người già, của người bệnh tiểu đường hoặc những ai đã có vấn đề sức khỏe rõ ràng. Mình hoàn toàn hiểu tại sao mọi người lại nghĩ thế: bác sĩ thường không chỉ định đo đường huyết cho một đứa trẻ nhìn có vẻ khỏe mạnh, trường học không dạy về nó, và các hãng thực phẩm thì chắc chắn không muốn bạn bận tâm về điều này.

Trẻ em Việt đang ở đâu trên bản đồ chỉ số này?

Con số 6,1% trẻ em từ 11 đến 14 tuổi bị rối loạn điều tiết glucose không phải là một chỉ số từ trên trời rơi xuống. Kết hợp với dữ liệu từ liên minh NCD RisC về việc béo phì trẻ em Việt tăng 43 lần trong 32 năm qua, chúng ta phải nhìn thẳng vào sự thật: đây không phải căn bệnh ngoại nhập từ phương Tây. Nó đang âm thầm diễn ra ngay tại các trường học ở Sài Gòn và Hà Nội.

Lý do về mặt cơ học cơ thể rất rõ ràng: trẻ em có kho dự trữ glycogen nhỏ hơn người lớn rất nhiều. Vì vậy, cùng một lượng đường đó khi nạp vào cơ thể một đứa trẻ nặng tầm 25 đến 30kg, nó sẽ tạo ra một cú thúc mạnh hơn rất nhiều so với khi vào cơ thể người lớn. Cơ thể nhỏ hơn đồng nghĩa với việc bộ đệm chịu tải cũng nhỏ hơn.

Những dấu hiệu ba mẹ cần lưu ý

Không phải để hoảng sợ, mà là để quan sát con kỹ hơn mỗi ngày:

• Con khó tập trung hoặc lờ đờ sau bữa ăn trưa.
• Mệt mỏi, uể oải ngay sau buổi ăn nhẹ giữa giờ.
• Thèm đồ ngọt một cách mãnh liệt và dai dẳng.
• Tăng cân nhanh nhưng mỡ chỉ tích chủ yếu ở vùng bụng thay vì đều người.
• Mụn trứng cá xuất hiện quá sớm, ngay cả trước tuổi dậy thì.

Chỉ cần xuất hiện một hoặc hai dấu hiệu trên đã là lý do quá đủ để ba mẹ bắt tay vào điều chỉnh thực đơn cho con rồi.

Cửa sổ thời gian vàng

Tin tốt là hệ chuyển hóa của trẻ con có khả năng phục hồi nhanh hơn người lớn chúng ta rất nhiều. Nếu ba mẹ can thiệp kịp thời trước khi chứng kháng insulin kịp hình thành cố định, kết quả cải thiện thường thấy rõ chỉ sau vài tuần chứ không cần đến vài tháng. Cơ thể trẻ nhỏ linh hoạt và mềm dẻo hơn, nên cửa sổ thời gian vàng này cực kỳ quý giá.

Mình không khuyên ba mẹ phải cắt giảm toàn bộ tinh bột trong bữa ăn của con một cách cực đoan. Bước đi dễ dàng và mang lại hiệu quả lớn nhất chính là cắt đường lỏng trước: loại bỏ nước ngọt, nước ép trái cây đóng hộp và các loại sữa có đường pha sẵn. Chỉ một hành động nhỏ này thôi đã bóc tách được từ 30 đến 50g đường dư thừa mỗi ngày ra khỏi cơ thể con. Chưa cần thay đổi gì đao to búa lớn, cứ làm thật tốt bước này đã.

Nếu bạn muốn hiểu rõ tình trạng chuyển hóa và mức độ kháng insulin của chính mình trước khi áp dụng cho con, hãy thử công cụ kiểm tra sức khỏe chuyển hóa của chúng tôi. Mình luôn tin vào một điều: ba mẹ có khỏe mạnh và thấu suốt thì mới có đủ năng lượng để thay đổi lối sống cho cả gia đình.